Książki, Teatr, Kino, Taniec oraz Muzyka

Nagrody Nobla w literaturze

Niewątpliwie nagrody Nobla uznawane są za najbardziej prestiżowe na całym świecie. W poszczególnych kategoriach przyznawane w cyklicznych odstępach czasu niejednokrotnie były przyczyną różnych emocji. Należy powiedzieć, że emocje takowe to także kontrowersje. Szczególnym typem tych nagród są nagrody Nobla w literaturze. Niewątpliwie ocena twórczości zwłaszcza w ujęciu wielonarodowym, a więc i wielojęzykowym nie jest łatwa, tym bardziej, że w dziedzinie tej ciągle się coś dzieje, a wyłonienie samych kandydatów jest już nie lada problemem. Dodatkowo nagrody Nobla w literaturze to często wybitne dzieła dotyczące danego kraju i tematycznie wpasowujące się w jego sytuację. Jeżeli chodzi o tego typu rozpatrzenia, to kapituła przyznająca wyróżnienia musi być bezstronna pod każdym względem, a wyłonienie dzieł, które krytykują, atakują lub w jakimkolwiek sposób dotyka inne nacje czy narody może być niezwykle kłopotliwe. Takie zestawienie już samo w sobie powoduje, iż nagrody Nobla w literaturze stają się bardzo mocnym elementem całości samej celebracji. Wybór laureatów nagród nobla, w tym także literackich, mimo wszystkich tych zabiegów i ostrożnych działań by nie zostać posądzonym o stronniczość, mimo to, zostaje ona osądzana iż owy plebiscyt został zbytnio upolityczniony, a nagrody otrzymują ludzie nie za swoje dzieła, ale za działania i całą otoczkę społeczno narodową.

Krótkie formy Sienkiewicza

Jeden z laureatów, nasz rodak i zacny poeta. Pierwszym polskim pisarzem - laureatem Nagrody Nobla - był Henryk Sienkiewicz (1846-1916). Za­czynał jako dziennikarz. Już w czasie studiów, któ­rych zresztą nigdy nie ukończył, zaczął drukować recenzje w czasopismach. W 1873 roku został felie­tonistą Gazety Polskiej, pisując pod pseudonimem Litwos najpierw kroniki Bez tytułu, a potem Chwilę obecną (1875). Jednocześnie na łamach Niwy uka­zywały się jego Sprawy bieżące. Pierwszy utwór literacki - Humoreski z teki Worszytty Sienkiewicz opublikował w roku 1872 w Przeglądzie Tygodnio­wym. W tym samym roku w Wieńcu ukazała się jego pierwsza powieść Na marne. Trzy lata póź­niej opublikował nowelę Stary sługa, potem Hanię. W 1876 roku Sienkiewicz został wysłany jako korespondent Gazety Polskiej do Stanów Zjedno­czonych. Z tych czasów pochodzą jego słynne Listy zpodróży. Przebywał za granicą prawie cztery lata, podróżując także po Francji i Włoszech w tym dużo czasu spędzil w Rzymie i Wenecji. W czasie wojaży powstały kolejne nowele - Szkice węglem, Janko Muzykant, Jamioł, Z pamiętnika poznań­skiego nauczyciela. Tuż po powrocie pisarza do kraju powstały kolejne nowele dotyczące najbar­dziej palących problemów współczesności, mię­dzy innymi Latarnik i Sachem. Nowelistyka była dla Sienkiewicza polem dla eksperymentów artystycznych.