Zabawek czar…
Czytając powieść Prusa możemy nie tylko obserwować panoramę społeczeństwa polskiego w dziewiętnastym wieku, ale i rozważać wiele problemów jakie podejmuje pisarz. Przedstawia on życie zamożnej arystokracji, która nie interesuje się ani sprawami niższych, potrzebujących warstw społecznych, ani tym bardziej sytuacją panującą w kraju. Poza czubkiem własnego nosa i staraniem się o swoje dobro nie widzą niczego innego. Są nietolerancyjni i pełni nienawiści do innych nacji, głównie Żydów, których traktują jak wrogów, jednak nie są od nich ani trochę lepsi. Poza tym istnieje w powieści również wątek miłosny, który jest jakby podstawą do rozwijania się tych pobocznych. Jego udziałem jest dwójka głównych bohaterów – Izabela Łęcka i Stanisław Wokulski. Dzieli ich bardzo wiele, a prawie nic nie łączy, jednak mężczyzna jest tak zakochany w damie, że nie dostrzega poza nią istniejącego świata, ani nawet tego, jak ona go wykorzystuje i zdradza. Miłość staje się w tym przypadku siłą destrukcyjną a kobieta ulega idealnej adoracji. Prus tak doskonale zaplanował całość, że powieść osiągnęła miano genialnej. Jej kompozycja pozostaje otwarta, bowiem zakończenie tak naprawdę nie wyjaśnia niczego i nie przedstawia dalszych losów bohaterów, wszystkiego możemy się jedynie domyślać…
Niekończąca się podróż
„W pustyni i w puszczy” to powieść nie tylko dla dzieci i młodzieży, ale i nieco starszych czytelników, którzy chcą odbyć w swej wyobraźni podróż do pełnej przygód Afryki. Spotkamy się z mnóstwem dzikich zwierząt, które raz okażą się przyjazne, a innym razem dzikie i drapieżne. Poza tym zyskamy dwójkę czarnoskórych przyjaciół, którzy będą nam w pełni oddani i zadbają o to, aby nic złego się nam nie stało. Nasza podróż będzie długa i niebezpieczna, bowiem nie dość że znajdziemy się w otoczeniu nieokiełznanej przyrody zamieszkałej przez różne ludy, ale także będziemy musieli uciekać przed porywaczami, których priorytetem jest dopadnięcie nas i uwięzienie. Jedynym ratunkiem są nasi ojcowie, którzy niestety nie wiedząc dokąd się udać za nami przeczesują potężne obszary Afryki. Całość opowieści oprawiona zostaje w ciepłych, rodzinnych klimatach, pełnych miłości i przywiązania. Koniec przynosi jednak szczęśliwe ułożenie się losów wszystkich podróżników, a zatem pozostaje zachowana wcześniejsza kompozycja uczuciowa i rodzinna.