Fraszki
Fraszki pochodzą z okresu dworskiego, czarnoleskiego. Są ich aż 3 księgi, każda zawiera około 100 fraszek. Zostały wydane w 1584 roku w drukarni Łazarzowej. Fraszka to krótki utwór liryczny, wiersz stychiczny. Nie jest podzielony na zwrotki, pisany dystychem, czyli utwór dwuwierszowy. Fraszka wywodzi się z greckiego słowa franca, oznacza gałązkę lub rzeczy, sprawy małej wagi. Wywodził się z epigramatu. Twórcą był Simonides. Utwór o charakterze filozoficzno- refleksyjnym, autotematyczne, mają charakter satyryczny, humorystyczny.
’Do fraszek’’, ‘’Na swoje księgi’’, ‘’O żywocie ludzkim’’
‘
W pierwszej fraszce występują elementy antyczne- labirynt, Dedal i Ikar, oraz Aryjadna. Jest to fraszka autotematyczna, mówi o roli czytelnika, we fraszkach zawarte są wszystkie tajemnice życiowe autora. Ktokolwiek będzie chciał je wszystkie poznać zbłądzi, nie można być zbyt dociekliwym, gdyż często może się to odwrócić przeciwko nam. W drugiej fraszce brakuje miejsca na poważne tematy, brak elementów autentycznych. Fraszka jest żartobliwa, ma charakter biesiadny. Posiada elementy zabawy. Ma charakter programowy. Kochanowski określa krąg swoich fascynacji i zainteresowań literackich. Poeta chce bawić i rozweselać, a nie przesadnie moralizować i nudzić czytelników. Fraszka tak jak poprzednia, jest autotematyczna. ‘’O żywocie ludzkim’’ zaczyna się apostrofą do Boga. Bóg to pierwsza istota, praczłowieka. Bóg w niebie królując ma widok na świat. Bóg śmieje się niejako z poczynań człowieka. Kochanowski prosi go, żeby razem z nim mógł patrzeć na całe widowisko, które ma miejsce na ziemi. Zwraca uwagę ludziom, którzy zachowują się jak rozbrykane dzieci, wadzące się o byle co.